अतिवृष्टी नुकसान भरपाई 2025 जाहीर या शेतकऱ्यांना हेक्‍टरी 13 हजार 500;86 कोटी 65 लाखाचा निधी मंजूर

Ativrushti Bharpai 2025 GR खरीप हंगाम 2025 मध्ये अतिवृष्टी सततचा पाऊस आणि वादळी वाऱ्यामुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांकरिता मोठी आणि महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे तब्बल एक वर्षाच्या प्रतीक्षेनंतर राज्य शासनाने काही बाधित शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई देण्यासाठी अखेर मंजुरी दिली आहे विशेष बाब म्हणून मंजूर करण्यात आलेल्या या मदतीमुळे राज्यातील हजारो शेतकऱ्यांना दिलासा मिळणार आहे

जून ते ऑक्टोबर 2025 या कालावधीत राज्यातील विविध भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पाऊस झाला होता काही ठिकाणी अतिवृष्टी झाली तर काही ठीक भागांमध्ये सततच्या पावसामुळे शेतीपिकांचे मोठे नुकसान झाले काही महसूल मंडळांमध्ये निर्धारित निकषानुसार पाऊस न झाल्यामुळे सुरुवातीला नुकसान भरपाई च्या यादीत संबंधित शेतकऱ्यांचा समावेश करण्यात आला नव्हता त्यामुळे अनेक शेतकरी मागील अनेक महिन्यांपासून शासनाकडून मदतीची प्रतीक्षा होते करत होते

हेक्टरी 13,500 नुकसान भरपाई मिळणार

शासनाच्या मंजुरी नुसार पात्र शेतकऱ्यांच्या शेती पिकाच्या नुकसानीची करिता हेक्टरी 13,500 या दराने मदत दिली जाणार असल्याची माहिती समोर आली आहे ही मदत एक वेळची विशेष बाब म्हणून वितरीत करण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे विशेष म्हणजे ज्या भागांमध्ये 65 मिलिमीटरपेक्षा कमी पाऊस झाला असला तरी सरासरी जास्त पाऊस सततचा पाऊस किंवा वादळी वाऱ्यामुळे शेती पिकांचे नुकसान झाले आहे अशा प्रकरणांमध्ये ही विशेष बाब म्हणून देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे त्यामुळे यापूर्वी निकषांमध्ये बसत नसल्यामुळे मदतीपासून वंचित राहिलेल्या अनेक शेतकऱ्यांना आता दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे

86 कोटी 65 लाख रुपयांचा निधी मंजूर

86 कोटी 65 लाख रुपयांचा निधी मंजूर या नुकसानभरपाई करिता राज्य शासनाने तब्बल 86 कोटी 65 लाख रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे उपलब्ध माहितीनुसार एकूण एक लाख 45 हजार 155 शेतकऱ्यांना निर्णयाचा लाभ मिळणार आहे या निधीचे जिल्हानिहाय वितरण पहिले असता नाशिक अहिल्यानगर आणि जळगाव या जिल्ह्यातील बाधित शेतकऱ्यांना या मध्ये समाविष्ट आहे नाशिक जिल्हा नाशिक जिल्ह्यात ऑक्टोंबर 2025 मध्ये बाबतीत झालेल्या सुमारे एक लाख 17 हजार 419 शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई देण्यास अंदाजे 62 कोटी 45 लाख 80 हजार रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे

नाशिक जिल्ह्यातील अनेक भागांमध्ये पावसामुळे शेती पिकांचे नुकसान झाले मात्र काही भागांमध्ये आवश्यक निकष पूर्ण होत नसल्याने संबंधित शेतकऱ्यांना मदत मिळण्यास विलंब झाला होता आता विशेष बाब म्हणून मंजुरी मिळाली त्यामुळे या शेतकऱ्यांच्या खात्यात मदत जमा होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे

अहिल्या नगर जिल्हा

अहिल्या नगर जिल्ह्यातील 17 हजार 260 शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई देण्यासाठी सुमारे 13 कोटी 98 लाख 88 हजार रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे अहिल्या नगर जिल्ह्यातील काही महसूल मंडळांमधील शेतकरी यापूर्वी नुकसान भरपाई पासून वंचित राहिले होते अतिवृष्टीच्या निकषात संबंधित महसूल मंडळाचा समावेश न झाल्यामुळे त्यांना मदत मिळाली नव्हती यामुळे शेतकऱ्यांकडून शासनाकडे सातत्याने नुकसान भरपाईची मागणी करण्यात येत होती आता या महसूल मंडळांना एक वेग वेळची विशेष बाब म्हणून मदत देण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याने संबंधित शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे

जळगाव जिल्हा

जळगाव जिल्ह्यातील 10476 शेतकऱ्यांसाठी अंदाजे अकरा कोटी 20 लाख रुपयांहून अधिक निधी मंजूर करण्यात आल्याची माहिती आहे या शेतकऱ्यांच्या पिकाचे पावसामुळे नुकसान झाले होते शासनाच्या निर्णयानंतर आता संबंधित लाभार्थ्यांना मदत मिळण्याची प्रक्रिया सुरू होणार आहे

सोशल मीडिया अपडेट 👇

शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे कसे जमा होतील?

या नुकसान भरपाईची रक्कम पात्र लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यामध्ये थेट जमा केली जाणार असल्याचे माहिती येत आहे त्यासाठी डीबीटी अर्थात Direct Benefit Transfer प्रणालीचा वापर केला जाणार आहे याचा अर्थ शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई देण्यासाठी कार्यालयात जाऊन रोख रक्कम घेण्याची आवश्यकता राहणार नाही पात्र लाभार्थ्यांची माहिती शासनाच्या संबंधित प्रणालीमध्ये उपलब्ध झाल्यानंतर मंजूर रक्कम थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्यात येईल शेतकऱ्यांनी आपल्या बँक खात्याची माहिती आधार लिंकिंग आणि संबंधित लाभार्थी नोंदणी ची माहिती व्यवस्थित आहे का हे तपासून घेणे महत्त्वाचे असेल अनेक

शेतकऱ्यांची प्रतीक्षा आता संपणार

खरीप हंगाम 2025 मध्ये नुकसान झाल्यानंतर अनेक शेतकरी नुकसान भरपाईच्या प्रतीक्षेत होते काही शेतकऱ्यांना मदत मिळाली होती तर काही मंडळातील शेतकरी निकषामुळे मदतीपासून वंचित राहिले होते विशेष 65 मिलिमीटरपेक्षा कमी पाऊस झाल्यामुळे किंवा संबंधित भाग अतिवृष्टीच्या निकषात न असल्यामुळे काही शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई मिळाली नव्हती मात्र प्रत्यक्षात सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस सततचा पाऊस आणि वादळी वाऱ्यामुळे पिकांचे नुकसान झाले असल्याने शेतकऱ्यांकडून मदतीची मागणी करण्यात आली होती शासनाने आता या प्रकरणाचा विचार करून एक वेळेची विशेष बाब म्हणून मदत मंजूर केली आहे

शेतकऱ्याने काय काळजी घ्यावी

नुकसान भरपाई मंजूर झाली असली तरी प्रत्यक्षात शेतकऱ्याला आपोआप रक्कम मिळेलच असे नाही शासनाच्या यादीमध्ये लाभार्थी म्हणून नाव आहे का संबंधित महसूल मंडळाचा समावेश आहे का आणि नुकसान नोंदणी योग्य पद्धतीने झाली आहे का याची खात्री करणे आवश्यक असेल तसेच बँक खाते आधाराची जोडलेले आहे का? आणि डीबीटी साठी आवश्यक माहिती अद्यावत आहे का हे तपासणे ही तितकेच महत्त्वाचे आहे काही तांत्रिक कारणामुळे लाभार्थ्यांची रक्कम अडकू शकते

अधिकृत शासन निर्णय येथे पहा

या नुकसान भरपाई संदर्भातील अधिकृत शासन निर्णय म्हणजेच जीआर महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर देखील उपलब्ध आहे शेतकऱ्यांनी कोणत्याही सोशल मीडिया पोस्टवर किंवा अपूर्ण माहितीकडे केवळ विश्वास न ठेवता शासनाच्या अधिकृत कागदपत्रातील माहिती तपासावी विशेष जिल्हानिहाय लाभार्थी संख्या मंजूर निधी पत्रता आणि निधी वितरणाची प्रक्रिया याबाबत अंतिम माहिती अधिकृत शासन निर्णय मधूनच तपासणे योग्य राहतील

निष्कर्ष

खरीप हंगाम 2025 मध्ये अतिवृष्टी सततचा पाऊस आणि वादळी वाऱ्यामुळे नुकसान झाल्याच्या झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे एक वेळची विशेष बाब म्हणून हेक्टरी 13500 या दराने मदत देण्यास मंजुरी देण्यात आल्या असून एकूण एक लाख 45 हजार 155 शेतकऱ्यांसाठी 86 कोटी 65 लाख रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे नाशिक अहिल्यानगर जळगाव जिल्ह्यातील हजारो शेतकऱ्यांना याचा लाभ मिळणार आहे यापूर्वी नुकसानीमुळे मदतीपासून वंचित राहिलेल्या काही महसूल मंडळातील शेतकरी या निर्णयामुळे मदत मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे

आता पुढील टप्प्यात लाभार्थ्याची प्रक्रिया पूर्ण करुन नुकसान भरपाईची रक्कम डीबीटी च्या माध्यमातून थेट बँक खात्यात जमा केली जाणार आहे यामुळे संबंधित शेतकऱ्यांनी अधिकृत यादी आणि शासन निर्णयातील माहिती तपासून आपले नाव व पात्रता निश्चित करणे खूप महत्त्वाचे आहे महत्त्वाची सूचना या लेखातील आकडेवारी दिलेल्या मजकुरावर आधारित आहे अंतिम रक्कम लाभार्थी संख्या पात्रता आणि वितरणाची तारीख यासाठी संबंधित शासन निर्णय तपासणे आवश्यक असेल

जिल्हा निहायनुसार तक्ता

वरील आकडेवारी शासन निर्णय सोबत जोडलेल्या अधिकृत वितरणा पत्रकातील आहेत

ही मदत नेमके कोणत्या आधारावर मंजूर झाली

GR मध्ये केवळ अतिवृष्टीचा असा उल्लेख नसून तीन परिस्थितीचा स्पष्टपणे उल्लेख करण्यात आला आहे 65 मिलिमीटर पेक्षा कमी 65 मिमी पेक्षा कमी पाऊस झाल्याने झालेल्या नुकसान सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस झाल्याने झालेल्या नुकसान वादळी वाऱ्यामुळे झालेले नुकसान या कारणामुळे जून 2025 ते ऑगस्ट 2025 या कालावधीत शेती व फळ पिकाचे नुकसान झालेल्या प्रकरणाचा विशेष बाब म्हणून विचार करण्यात आला

महत्वाचे हा निर्णय भविष्यातील प्रकरणासाठी लागू होणार नाही

अनेक शेतकऱ्यांच्या मनात असा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो की यापुढे अशीच परिस्थिती 65 मिमी पेक्षा कमी पाऊस झाला तरी आपोआप नुकसान भरपाई मिळेल का याचे उत्तर नाही असे या GR मधून स्पष्ट होती शासनाने मंजुरी एक वेळ विशेष बाब म्हणून दिले आहेत आणि या निर्णयाचा पुढील प्रकरणासाठी परवा म्हणून वापर करण्यात येणार आहे असे स्पष्ट पणे नमूद केले आहे

ही मदत कोणत्या निधीतून देण्यात येणार

या प्रकरणासाठी मंजूर निधी अंतर्गत Non-SDRF 2245-2309 लेखा शीर्षकातून खर्च करण्यास मंजुरी देण्यात आले आहे म्हणजेच ही मंजुरी विशेष बाब म्हणून आलात देण्यात आली असून त्यासाठी स्वतंत्र आर्थिक तरतूद करण्याची प्रक्रिया शासन निर्णयात नमूद आहे

शेतकऱ्यांना पुन्हा पुन्हा मदत मिळू शकते का नाही

GR मध्ये दुबार लाभार्थी बाबत स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या आहे चालू हंगामात यापूर्वी शेती पिकाच्या नुकसानीसाठी मदत वितरित झाली असेल तर त्या आधीच्या मदतीमध्ये या प्रस्तावातील निधीचा समावेश नाही याची खात्री करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहे तसेच कोणत्याही लाभार्थ्याला दुबार मदत मिळणार नाही याची तहसीलदार आणि जिल्हाधिकारी कार्यालयाने मंजुरी कारला आणि काळजी घ्यायची आहे

पैसे थेट खात्यामध्ये येणार का

होय शासन निर्णयानुसार लाभार्थ्यांना निधी डीबीटी पोर्टल द्वारे थेट त्यांच्या बँक खात्यात वितरित करण्याचा आहे

यासाठी लाभार्थ्यांची माहिती निर्धारित नमुन्यात तयार करून संबंधित संगणकीय प्रणालीवर भरून पुढील मंजुरीची कार्यवाही करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत

बँकेने नुकसानभरपाईची रक्कम कर्ज खात्यात वळती करू शकते का?

जीआर मध्ये याबाबत शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्वाची सूचना आहे नैसर्गिक आपत्तीमध्ये शेतकऱ्यांना देण्यात आलेला मदतीचा निधी बँकेने कर्ज खात्यात किंवा अन्य प्रकारे वसुलीसाठी व ती करू नये यासाठी जिल्हाधिकार्‍यांनी संबंधित बँकांना आवश्यक सूचना द्याव्यात असे शासनाने नमूद केले आहे

लाभार्थी यादी कुठे पाहायला मिळेल

नुकसान भरपाई चे वाटप पूर्ण झाल्यानंतर लाभार्थ्याची यादी आणि त्यांना मिळालेल्या मदतीचा तपशील संबंधित जिल्ह्याच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करावा असे जीआर मध्ये स्पष्टपणे सांगण्यात आले आहे त्यामुळे नाशिक अहिल्यानगर व जळगाव जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी पुढील काळात आपल्या जिल्ह्याच्या अधिकृत वेबसाईटवर आपले अपडेट तपासणे महत्त्वाचे असेल

शेतकऱ्यांच्या मनातील महत्वाचे प्रश्न FAQ

प्रश्न 1 : हा जीआर कधी जारी झाला

हा शासन निर्णय 25 ऑगस्ट 2026 रोजी जारी करण्यात आला आहे

प्रश्न 2 : कोणत्या जिल्ह्यांना या निधीचा लाभ मिळणार

उत्तर नाशिक भागातील नाशिक अहिल्यानगर आणि जळगाव या तीन जिल्ह्याचा या जीआरमध्ये सामावेश आहे

प्रश्न 3 : एकूण किती शेतकऱ्यांना लाभ मिळणार

अधिकृत विवरण पत्रानुसार एकूण 1 लाख 45 हजार 155 बाधित शेतकरी आहेत

प्रश्ना 4 : एकूण किती क्षेत्र बाधित आहे

या तीन जिल्ह्यांमध्ये एकूण 66,566.02 हेक्टर बाधित क्षेत्र दाखवण्यात आले आहे

प्रश्न 5 : एकूण किती निधी मंजूर झाला

शासनाने एकूण 86 कोटी 65 लाख 29 निधी मंजूर केला आहे

प्रश्न 6 : नुकसानभरपाई कशा पद्धतीने मिळणार

लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात डीबीटी पोर्टल द्वारे थेट निधी जमा केला जाणार आहे

प्रश्न 7 : या निर्णयामुळे भविष्यातही अशाच प्रकारे मदत मिळेल का

या जीआरमध्ये स्पष्ट सांगितले आहे की ही एक वेळची विशेष बाब आहे आणि या निर्णयाचा भविष्यात पूर्व उदाहरण म्हणून वापर करणार नाही तर नाही

प्रश्न 8 : आधीची त्याची नुकसान नाची मदत मिळालेल्या शेतकऱ्यांना पुन्हा मदत मिळेल का नाही

शासनाने दुबारा मदत होणार नाही याची खात्री करण्याचे निर्देश दिले आहे

प्रश्न 9 : लाभार्थी यादी कुठे प्रसिद्ध होणार

मदत वाटपाची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित जिल्ह्याच्या संकेतस्थळावर लाभार्थी यादी मदतीचा तपशील प्रसिद्ध करण्याचे निर्देश आहे

महत्वाची सूचना

या GR मध्ये दिलेली जिल्हा निहाय संख्या बाधित क्षेत्र आणि निधीची रक्कम ही अधिकृत वितरणा पत्रकातील माहिती आहे त्यामुळे सोशल मीडियावर करणार्‍या वेगवेगळ्या आकडेवारीपेक्षा संबंधित शासन निर्णय आणि जिल्हा निहाय अधिकृत लाभार्थी यादी ला द्यावे विशेष आपले नाव लाभार्थी यादी आहे का किती क्षेत्रासाठी मंजूर मदत मंजूर आहे आणि प्रत्यक्षात किती रक्कम जमा होणार आहे या अधिकृत यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतरच निश्चित करता येईल अधिकृत जीआर क्रमांक सी एल एस 2026/प्र.क्र 76 भाग21) मदत 1 (म-3) GR दिनांक 25 ऑगस्ट 2026 साकेताक :202608251459100741